Z winy rządu czeka nas monopol na rynku energii elektrycznej i wyższe ceny prądu - ostrzegają eksperci. Pod apelem o zrezygnowanie z transakcji kupna przez PGE firmy Energa podpisało się wielu ekonomistów, w tym m.in. były minister i szef NBP Leszek Balcerowicz.
Podział władz to współcześnie nie tylko niezależność sądów od władzy wykonawczej i ustawodawczej oraz Trybunał Konstytucyjny kontrolujący zgodność ustaw z Konstytucją. Nowoczesny podział władz polega również na niezależności instytucji stojących na straży innych spraw ważnych dla milionów ludzi.
Taką instytucją jest bank centralny odpowiadający za utrzymanie niskiej inflacji. Podobną rolę odgrywa Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, strażnik konkurencji, czyli najlepszego źródła wydajności w gospodarce, chroniący obywateli przed powstawaniem monopoli, które wyzyskują konsumentów. Gospodarka rynkowa nie może dobrze się rozwijać i służyć ludziom, jeśli nie ma barier dla powstawania struktur monopolistycznych.
Teraz grozi nam naruszenie tych barier. Minister Skarbu Państwa, wbrew wielokrotnym protestom prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zdecydował, że Polska Grupa Energetyczna (PGE) kupi Energę. Nowy koncern produkowałby ponad 40 proc. energii elektrycznej w kraju, panując nad więcej niż 40 proc. jej dystrybucji. Konkurencja na rynku energetycznym zostałaby ograniczona. Z reguły prowadzi to do podwyżek cen, co obciążyłoby budżety domowe milionów rodzin.
Powstanie takiego podmiotu "zdolnego do prowadzenia polityki energetycznej rządu" premier uznał za "rację stanu" i zganił prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Małgorzatę Krasnodębską-Tomkiel za sprzeciw wobec tej transakcji.
Jawny nacisk na prezes instytucji, która dla dobra obywateli powinna być w pełni niezależna od woli polityków, jest naruszeniem zasad nowoczesnej praworządności. Na dodatek jest to atak w złej sprawie, bowiem transakcja, przeciw której protestuje prezes UOKiK, godzi w konkurencję chroniącą interes konsumentów. Jest jej przeciwny także Urząd Regulacji Energetyki. Ponadto zakup jednej państwowej spółki przez drugą ma być przeprowadzony kosztem należnej Skarbowi Państwa dywidendy, a w kolejnych latach zyski spółki pójdą na spłatę kredytu zaciągniętego na ten zakup.
Uważamy, że jest to transakcja szkodliwa i nie należy jej przeprowadzać. Wyrażamy sprzeciw wobec nacisku premiera na prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za przeciwstawianie się tej transakcji. Wzywamy rząd do poszanowania zasad nowoczesnego podziału władzy i powstrzymania się od wywierania wpływu na niezależny organ regulacyjny.
Warszawa, 20 września 2010 r.
Leszek Balcerowicz
Profesor SGH, Przewodniczący Rady Fundacji FOR, wicepremier i minister finansów 1989-1991 i 1997-2000, Prezes NBP 2001-2007,
Teresa Bogucka
Publicystka
Jakub Borowski
Główny Ekonomista, INVEST-BANK SA
Andrzej Cylwik
CASE, wiceprezes Urzędu Antymonopolowego w latach 1990-1995
Janusz Czapiński
Profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Anna Fornalczyk
Przewodnicząca Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego SA, Prezes Urzędu Antymonopolowego w latach 1990-1995.
Witold Gadomski
Publicysta, "Gazeta Wyborcza"
Stanisław Gomułka
Główny ekonomista Business Centre Club, doradca ministrów finansów w latach 1998-2001
Maciej Grelowski
Przewodniczący Rady Głównej Business Centre Club
Hubert A. Janiszewski
Wiceprezes Agencji Inwestycji Zagranicznych (1989-1990)
Janusz Jankowiak
JJ Consulting, Główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu
Stefan Kawalec
Dyrektor generalny w Ministerstwie Finansów (1989-1991), wiceminister finansów (1991-1994)
Ryszard Kowalski
Członek Rady Głównej PKPP Lewiatan, prezes Związku Pracodawców-Producentów Materiałów dla Budownictwa
Waldemar Kuczyński
Minister przekształceń własnościowych w rządzie T. Mazowieckiego (1990)
Elżbieta Mączyńska
Prof. Szkoły Głównej Handlowej
Wiktor Osiatyński
Profesor prawa na Central European University w Budapeszcie, członek Rady Programowej Open Society Institute
Arkadiusz Protas
Wiceprezes Zarządu Business Centre Club
Aleksander Smolar
Prezes Fundacji Batorego, doradca ds. politycznych w rządzie T. Mazowieckiego (1989-1990) oraz ds. polityki zagranicznej w rządzie Hanny Suchockiej (1992-1993)
Janusz Steinhoff
Przewodniczący Rady Krajowej Izby Gospodarczej, wicepremier i minister gospodarki w rządzie Jerzego Buzka (1997-2001)
Tadeusz Syryjczyk
Zespół Doradców Gospodarczych TOR, minister przemysłu w rządzie T. Mazowieckiego (1989-1990), minister transportu i gospodarki morskiej w rządzie J. Buzka (1998-2000)
Halina Wasilewska-Trenkner
Doradca w NBP, wiceminister i minister finansów (1995-2004)