Trwa okres rozliczeń PIT za 2020 rok. W ramach składanych deklaracji podatnicy mają prawo do uwzględniania różnego rodzaju ulg oraz odliczeń. Najpowszechniejszą z nich jest ulga na dziecko.

Choć ogólne zasady rozliczania ulgi na dziecko są dobrze znane, to jednak warto zwrócić uwagę na pewne nietypowe sytuacje, które mogą rodzić wątpliwości co do poprawnego rozliczenia PIT za 2020 r. Odpowiednie ulgi i kwoty należy wykazać w PIT-37 i PIT-36.

Ulga na dziecko w PIT 2021

Na początku odnieśmy się do zakresu podmiotowego, czyli do wskazania, którym podatnikom przysługuje ulga na dziecko. Zgodnie z przepisem art. 27f ust. 1 ustawy PIT od podatku dochodowego podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w danym roku podatkowym:

1.      wykonywał władzę rodzicielską,

2.      pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,

3.      sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

W świetle powyższego możemy wskazać, że warunkiem skorzystania z ulgi na dziecko jest faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej. Sam fakt bycia rodzicem, czy też fakt posiadania władzy rodzicielskiej nie uprawnia podatnika do odliczenia. Przykładowo, jeżeli rodzic posiada władzę rodzicielską, ale utrzymuje jedynie sporadyczne kontakty z dzieckiem i nie uczestniczy w jego życiu rodzinnym i emocjonalnym, to nie można przyjąć, że dochodzi do wykonywania władzy rodzicielskiej.

Dla możliwości skorzystania z ulgi na dziecko konieczne jest faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej tzn. branie aktywnego udziału w wychowywaniu dzieci - podkreśla Marcin Sądej, ekspert ds. podatków serwisu podatkowego PITax.pl Łatwe podatki.

Ulga na dziecko w przypadku obojga rodziców

Następnie warto wskazać, że stosownie do art. 27f ust. 4 ustawy PIT odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

W konsekwencji ulga na dzieci przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Trzeba przy tym podkreślić, że możliwa jest sytuacja, w której obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, przy czym okres faktycznie wykonywanej władzy jest różny.

Brak porozumienia między rodzicami w sprawie podzielenia ulgi na dziecko

Co jednak istotne, jeżeli nie ma porozumienia pomiędzy rodzicami co do tego, w jaki sposób podzielić kwotę ulgi na dziecko, to każdemu z małżonków przysługuje połowa ulgi w ramach PIT 2021. Trzeba podkreślić, że nie stosujemy w tym przypadku proporcji odnoszącej się do czasu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Takie stanowisko potwierdzają także organy podatkowe, czego przykładem niech będzie treść interpretacji Dyrektora KIS z dnia 19 czerwca 2017 r., nr 0111-KDIB2-2.4011.42.2017.2.MZ. W piśmie tym organ podatkowy wskazał, że możliwe jest skorzystanie z odliczenia od podatku przez jednego z rodziców w większej proporcji (np. w zależności od czasu spędzonego z dziećmi), przy czym konieczne uzyskanie porozumienia pomiędzy osobami uprawnionymi, gdyż to im ustawodawca pozostawił decyzję w tym zakresie. Natomiast w sytuacji braku takiego porozumienia odliczenie przysługuje w częściach równych.

Przykładowo, jeżeli rodzice są po rozwodzie, ale każdemu przysługuje władza rodzicielska i w perspektywie roku ¾ czasu z dzieckiem spędziła matka, natomiast ojciec spędził ¼ czasu, a pomiędzy rodzicami nie ma porozumienia, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia 50 proc. kwoty ulgi na dziecko w ramach własnego zeznania PIT za 2020 r.

Jeżeli władza rodzicielska jest wykonywana przez oboje rodziców, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Zasadniczo każdemu z rodziców przysługuje połowa ulgi na dziecko, a ustalenie innych proporcji należy traktować jako wyjątek od generalnej zasady wymagającej zgody obojga rodziców - podkreśla Marcin Sądej, ekspert ds. podatków serwisu podatkowego PITax.pl Łatwe podatki.

Podział ulgi na dziecko w stosunku do dni spędzonych z dzieckiem

W świetle powyższego podział ulgi na dziecko w stosunku do dni spędzonych z dzieckiem jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku porozumienia pomiędzy rodzicami.

Jeżeli natomiast takiego porozumienia nie ma, to zaproponowany podział jest niedopuszczalny.

Art. 27f ust. 3 a podział ulgi w stosunki do dni spędzonych z dzieckiem

Istnieje wprawdzie art. 27f ust. 3 ustawy PIT, który podaje, że w przypadku, gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem, jednakże przepis ten nie ma zastosowania do przedstawionego przypadku.

Należy bowiem wyjaśnić, że przywołany przepis ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy dochodzi do zmiany sposobu sprawowania pieczy nad dzieckiem, a więc w przypadku, gdy dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane do rodziny zastępczej lub do opiekuna prawnego.

Jeżeli przekazanie to następuje w trakcie miesiąca, każdemu z podatników opiekujących się dzieckiem przysługuje w tym miesiącu odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30-miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień sprawowania nad nim pieczy. Oznacza to, że zarówno rodzice, jak i opiekun prawny albo osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej może odliczyć - za miesiąc, w którym opieka była sprawowana przez różne osoby - 3,09 zł za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem. Powyższy przepis nie dotyczy zatem sposobu podziału kwoty ulgi między rodzicami.

Jak zatem widać z przedstawionych regulacji kwestia rozliczenia ulgi na dziecko w PIT 2021 może rodzić wiele wątpliwości związanych z praktycznym uwzględnieniem odpowiedniej wielkości odliczenia w deklaracji PIT. Celem uniknięcia konieczności korygowania deklaracji PIT warto wcześniej zapoznać się z odpowiednimi przepisami.