Gigantyczna, trójwymiarowa konstrukcja skalna w kształcie mapy Szkocji, będąca pomnikiem polsko-szkockiego braterstwa broni z czasów II wojny światowej zostanie odrestaurowana. Wszystko dzięki temu, że opracowana przez polskiego wojskowego "mapa" uzyskała wreszcie status obiektu chronionego.

REKLAMA

O nadaniu skalnej mapie nowego statusu poinformowała organizacja Historic Scotland. Koszty renowacji obiektu pokryje Heritage Lottery Fund - fundusz przekazujący środki narodowej loterii na utrzymanie historycznego dziedzictwa.

Mam nadzieję, że status obiektu prawnie chronionego podniesie jego rangę i przyciągnie turystów, by docenili zabytek tak jak na to zasługuje - powiedziała szkocka minister kultury Fiona Hyslop z okazji ogłoszenia decyzji Heritage Lottery Fund.

Ta niezwykła mapa Szkocji nawiązuje do wyrzeczeń naszych polskich sojuszników. Cieszę się, że będzie obecnie chroniona prawnie i zabezpieczona na przyszłość - przypomniała Hyslop. Zwróciła też uwagę na wartość edukacyjną obiektu.

Grupa miejscowych społeczników przystąpiła do prac restauratorskich w 2008 roku. dwa lata później powstała społeczna organizacja "Mapa Scotland", która starała się pozyskać fundusze na odrestaurowanie obiektu. Decyzja Historic Scotland jest uwieńczeniem ich starań.

Mapa zaprojektowana przez polskiego generała


Pochodząca z 1975 roku skalna mapa znajduje się na terenie hotelu Barony Castle Hotel w miejscowości Eddleston w pobliżu Peebles (rejon Borders). W latach 1969-77 właścicielem hotelu był Polak Jan Tomasik. W czasie wojny w hotelu mieściła się polska szkoła oficerska.

Tomasik - jeden z jej absolwentów - wraz z legendarnym dowódcą stacjonującej w Szkocji 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisławem Maczkiem (1892-1994), z którym się przyjaźnił, opracował koncepcję skalnej mapy. Do realizacji projektu zaproszono kartografów z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Grupa pięciu z nich pod kierunkiem Kazimierza Trafasa po raz pierwszy odwiedziła Eddleston latem 1974 roku. Wtedy właśnie przygotowano teren i sporządzono zarys linii wybrzeża "mapy". Projekt ukończono ostatecznie rok później, gdy wymodelowano ukształtowanie terenu. Mapa ma 50 m szerokości i 1,5 m głębokości. Oryginalnie woda pompowana pod ciśnieniem spływała z gór wypełniając rzeki, fiordy i okoliczne morze.

Jest to największy w Wielkiej Brytanii tego rodzaju topograficzny model. Potocznie nazywa się go mapą Szkocji gen. Maczka.