Nie ulega wątpliwości, że każdy mężczyzna powinien o siebie dbać. Tym razem nie chodzi jednak o modną garderobę czy drogi zegarek a… zdrowie! Warto znaleźć czas na profilaktyczną diagnostykę, która może uratować życie i zapewnić szybkie rozpoznanie wielu schorzeń. Które badania powinien wykonać zatem każdy 50-latek, aby cieszyć się zdrowiem jak najdłużej?

1. Morfologia

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w roku.

Co daje to badanie? Morfologia to podstawowe badanie krwi. Należy wykonywać ją systematycznie, ponieważ dostarcza podstawowych informacji o stanie zdrowia pacjenta i pozwala przyjrzeć się konkretnym parametrom. Analiza może dostarczyć wielu informacji m.in. na temat odporności czy rozwijających się w organizmie stanach zapalnych. Warto również zainteresować się jej rozszerzonym wariantem, uwzględniającym także OB (Odczyn Biernackiego) i CRP (białko ostrej fazy), dającym jeszcze dokładniejszy obraz stanu zdrowia badanego.

2. Hormon tarczycy (TSH)

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w roku.

Co daje to badanie? Kontrolowanie tarczycy to kolejny punkt, o którym powinien pamiętać każdy mężczyzna, który skończył 50 lat. Ta forma diagnostyki polega na analizie wyników krwi pod kątem poziomu hormonu tyreotropowego, czyli TSH. Zbyt niska wartość tego parametru może być sygnałem nadczynności tarczycy, natomiast zbyt wysoka wiąże się zazwyczaj z niedoczynnością tego gruczołu.

3. Badanie moczu i lipidogram

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w roku.

Co daje to badanie? Podobnie jak wspomniana wcześniej morfologia i badanie poziomu TSH, laboratoryjna analiza moczu może dużo powiedzieć o stanie zdrowia pacjenta. Badanie może być bowiem niezwykle pomocne w diagnozowaniu schorzeń takich jak cukrzyca czy różnego rodzaju zatrucia. Jest ono również nieocenione w diagnostyce nieprawidłowości w obrębie nerek i wątroby. Z kolei lipidogram to nic innego jak profil lipidowy, który umożliwia skontrolowanie poziomu cholesterolu i ocenę ryzyka miażdżycy i chorób wieńcowych.

4. Badanie wzroku i słuchu

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w roku.

Co daje to badanie? Nie ulega wątpliwości, że wzrok i słuch z wiekiem mogą się pogarszać. Każdego dnia mamy do czynienia ze szkodliwymi czynnikami, wśród których wyróżnić można np. hałas, spędzamy długie godziny przed komputerem lub relaksujemy się, słuchając głośno muzyki na słuchawkach. Po 50. roku życia warto zatem regularnie odwiedzać specjalistów, którzy zbadają oczy i skontrolują poziom słuchu. W czasie profilaktycznych badań wzroku pacjent zostanie prawdopodobnie poproszony m.in. o odczytanie znaków na tablicy Snellena i wykonanie testu konfrontacji. W przypadku słuchu są to natomiast zazwyczaj audiogram i tympanometria.

5. Badanie prostaty

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w roku.

Co daje to badanie? Kolejnym obowiązkowym punktem bilansu 50-latka jest badanie prostaty. W celu przeprowadzenia diagnostyki gruczołu krokowego należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu lub specjalisty urologa. Wizyta lekarska rozpoczyna się zazwyczaj krótkim wywiadem. Lekarz przeprowadza następnie badanie per rectum, które umożliwia ocenę wielkości prostaty i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić dodatkowo USG jamy brzusznej lub badanie krwi z naciskiem na markery PSA, czyli antygeny gruczołu krokowego.

6. Samobadanie jąder

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w miesiącu.

Co daje to badanie? Ten element bilansu każdy 50-latek powinien wykonywać chociaż raz w miesiącu. Należy jednak podkreślić, że raz w roku trzeba udać się na dokładniejszą diagnostykę w gabinecie lekarskim. Jak zatem wykonać samodzielną autoocenę jąder? Najlepiej przeprowadzić ją podczas kąpieli lub pod prysznicem, kiedy mięśnie są rozluźnione. Następnie przez 3-5 minut należy delikatnie ugniatać jądra i "przetaczać" je między kciukiem a palcem wskazującym. Niepokój powinny wywołać grudki i guzki, a także zmieniony wygląd skóry. Samobadanie nie powinno również wywoływać bólu.

7. EKG

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz w roku.

Co daje to badanie? EKG to nieinwazyjne badanie, które również powinno zagościć w kalendarzu 50-latka. Jego celem jest diagnostyka schorzeń w obrębie układu sercowo-naczyniowego, m.in. takich jak zaburzenia rytmu serca, wady serca czy zapalenie osierdzia. Warto podkreślić, że to badanie jest w stu procentach bezpieczne dla zdrowia, a uzyskanie precyzyjnego obrazu jest możliwe dzięki wytwarzającym impulsy elektryczne elektrodom przymocowanym do klatki piersiowej, a także rąk i nóg.

8. Kolonoskopia

Z jaką częstotliwością? Przynajmniej raz po ukończeniu 50. roku życia (później według zaleceń lekarskich).

Co daje to badanie? Profilaktyka raka jelita grubego to kolejny punkt, który obowiązkowo powinien znaleźć się na liście obligatoryjnych badań każdego mężczyzny, który skończył 50 lat. Szacuje się, że ta choroba jest przyczyną 655 000 zgonów rocznie na całym świecie! Właśnie z tego powodu warto wykonać kolonoskopię i skontrolować stan błony śluzowej jelita grubego (np. w celu wczesnego wykrycia polipów i gruczolaków). Specjalista może zalecić również badanie uzupełniające w postaci badania MRI. Ta forma diagnostyki dostępna jest w większych miastach - warto więc zdecydować się np. na rezonans magnetyczny w Poznaniu, Krakowie czy Warszawie (w prywatnych centrach diagnostycznych lub placówkach publicznych).

Regularne kontrolowanie stanu zdrowia i przyglądanie się swojemu organizmowi powinno stać się nawykiem. Potwierdzają to alarmujące statystyki - Polacy żyją 8,5 roku krócej niż Polki! Mężczyźni osiągają zazwyczaj wiek 72 lat, zostając w tyle za Niemcami, Finami czy Irlandczykami. Sytuacja może jednak ulec zmianie, jeśli badania profilaktyczne na stałe wpiszą się w kalendarze mężczyzn i nie będą tylko przykrym obowiązkiem, a przejawem dbania zarówno o siebie, jak i swoje zdrowie.