Większość chorób, takich jak przeziębienie czy nawet zatrucie pokarmowe, kojarzy nam się z podwyższeniem temperatury. Zdarza się jednak, że temperatura organizmu nadmiernie spada. Kiedy stanowi to niepokojący objaw i w jaki sposób postępować przy zbyt niskiej temperaturze ciała?

Prawidłowa temperatura ciała

Przyjmuje się, że prawidłowa temperatura ciała człowieka mieści się w przedziale 36,6-37 stopni Celsjusza. W zależności od miejsca pomiaru, odczyt może być różny. Temperatura ciała jest zawsze wyższa w odbycie i pod językiem, niż pod pachą. Warto wiedzieć, że ten ostatni rodzaj pomiaru nie jest uważany za wiarygodny - najlepiej jest mierzyć temperaturę w ustach lub na czole (w tym drugim przypadku termometrem elektronicznym). 

Standem podgorączkowym nazywamy sytuację, gdy temperatura ciała wynosi więcej, niż 37, ale mniej niż 38 stopni. W tym miejscu warto wspomnieć, że dla niemowląt prawidłowa temperatura ciała może być wyższa, niż w przypadku osób dorosłych, jednak 38 stopni jest również granicznym wskazaniem gorączki. 

Niekiedy temperatura przekracza dolną granicę normy: jeżeli termometr wskazuje pomiar w przedziale 35-36,6 stopni Celsjusza, mówimy o stanie obniżonej temperatury ciała. Jeżeli temperatura spadnie poniżej 35 stopni, stan ten nazywany jest hipotermią i jest on uważany za wysoce niebezpieczny.

Jakie choroby powodują obniżenie temperatury ciała?

Najczęściej do obniżenia temperatury ciała dochodzi, kiedy jeden z organów biorących udział w procesach termoregulacyjnych nie funkcjonuje odpowiednio. Dzieje się tak, jeśli pacjentowi doskwiera niewydolność następujących organów:

  • wątroby
  • kory nadnerczy
  • nerek
  • przysadki mózgowej
  • trzustki
  • tarczycy.

Niekiedy obniżona temperatura towarzyszy również niedożywieniu i skrajnej anemii. Zdarza się, że termometr wskazuje niepokojąco niską temperaturę, jeśli pacjent jest diabetykiem.

Obniżona temperatura ciała a choroby neurologiczne

Temperaturą ciała "steruje" ośrodek mózgu nazywany podwzgórzem. Jeśli doszło do jego uszkodzenia - na przykład na skutek postępującej choroby neurologicznej - procesy termoregulacyjne nie zachodzą w sposób prawidłowy. Niska temperatura ciała może zatem występować u pacjentów chorujących na:

  • stwardnienie rozsiane
  • chorobę Parkinsona
  • nowotwór ośrodkowego układu nerwowego.

Do uszkodzenia podwzgórza może również dojść na skutek urazów mechanicznych. Rozregulowanie temperatury pojawia się także przy urazach rdzenia kręgowego i krwawieniach wewnątrzczaszkowych różnego pochodzenia, np. związanych z udarem.

Niska temperatura a zażywanie leków

Osoby zażywające różnego rodzaju leki uspokajające o działaniu przeciwlękowym, szczególnie z grupy benzodiazepin, neuroleptyków i barbituranów doświadczają obniżonej temperatury ciała. Beta-blokery, stosowane w leczeniu chorób kardiologicznych, na liście skutków ubocznych również zawierają obniżenie temperatury. Warto w tym miejscu wspomnieć, że częste i długotrwałe stosowanie popularnych leków przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych może skutkować spadkiem temperatury poniżej 36 stopni. Warto pamiętać, że wszystkie leki bez recepty powinny być zażywane po uprzedniej konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Ich stosowanie może być skuteczne, jednak jeśli kuracja nie przynosi spodziewanych rezultatów po dwóch dniach, konieczne jest zasięgnięcie opinii lekarskiej.

Obniżona temperatura a zatrucie pokarmowe

Niska temperatura notowana jest także u osób, które przez dłuższy czas wymiotują i mają biegunkę - powodowane jest to osłabieniem organizmu. Zatrucie alkoholowe może wywoływać spadek temperatury, podobnie jak spożywanie nadmiernej ilości kofeiny.

Temperatura poniżej 36 stopni - co robić?

Jeśli niska temperatura jest efektem infekcji wirusowej, przeziębienia czy zatrucia pokarmowego o umiarkowanym przebiegu, najważniejsze jest po prostu ogrzanie. Wskazane jest spożywanie małymi łykami ciepłych (nie gorących!) płynów, ciepła kąpiel (uwaga na zawroty głowy), założenie dodatkowej warstwy ubrań. Jeśli niska temperatura nie jest związana z żadną zdiagnozowaną do tej pory przypadłością, konieczne jest udanie się do lekarza celem wykonania niezbędnych badań i ustalenia przyczyny takiego stanu rzeczy. Niska temperatura, oprócz złego samopoczucia, może powodować znaczne zniszczenia w organizmie, związane ze spowolnieniem procesów metabolicznych. 

Ważne, aby zapamiętać, że prawidłową temperaturą ciała jest 36,6 - drobne odchylenia od tej normy nie stanowią problemu, jednak długotrwałe zaburzenie równowagi termicznej zawsze jest objawem schorzenia wymagającego leczenia.

Jeśli zainteresował Cię ten temat, dowiedz się jak obniżyć temperaturę ciała przy przeziębieniu?